“ Nghĩ ḿnh mặt nước cánh bèo”


Văn Lang Tôn-th
t Phương

 

Mi quen mt bác sĩ chuyên khoa, ngưi n Đ. Trong khi chuyn văn, ông nói: “Chúng ta không nên ngi lâu trưc computer, có hi v nhiu mt”. Ri ông nói tiếp: “Vn biết thế nhưng khó, không dt ra đưc. Anh là ngưi Vit Nam,  trong ư nghĩ ca anh là vc Vit Nam, trong đu tôi cũng toàn là chuyn v n Đ.  C theo dơi chuyn nưc ḿnh mà ngi hoài trưc computer”... 

Nghe th́ hiu đưc:  Ging như nhng ngưi dân xa x khác, trên mt tâm t́nh, ông cũng cm thy đang sng ta như  “đi nút chai bp bnh trên bến l”; t bên trong vn luôn mang nhng thao thc, “chnh nim c quc”... 

Ngưi n Đ th́ nghĩ v n Đ.  Ḿnh ngưi Vit, quanh đi qun li,  rt cc ư nghĩ cũng ng v xă hi Vit Nam. 

Hôm qua, có dp đ đc (trên Facebook) và suy nghĩ v b́nh lun ca mt ngưi Vit sng trong nưc. 

Ngày xa ngày xưa, xưa lm, có mt nhân vt ngưi Trung Quc nói rng:

Vn tâm không có ǵ h thn, th́ lo ǵ, s”?

Câu này ni tiếng, nhng ai đc sách cũ đu biết. Nhưng đó là câu nói ngày xưa. 

Ngày nay, có câu nói cũng “ni tiếng”, mi đây thôi, ai có đc báo đu biết:

C nói, s m”! 

Nhiu ngưi Vit cm khái. Ngưi Facebooker nói trên bày t t́nh cnh:

Chuyn bn giăy chết th́ c nói, s m!

Nhưng mà chúng tôi th́ – nói (cái) m ǵ cũng s – đó là thc ti”! 

My hôm nay, báo chí lao xao chuyn phát gii Nobel hng năm. Có bà ǵ đó ngưi Pháp, 81 tui, đưc gii Nobel Văn Hc. 

Thế là li có dp đ cho gic mơ “hóa rng” tri dy, dĩ nhiên không phi là ưc mơ ca dân chúng.  Thy thiên h đưc gii n gii kia, nhiu v chc sc x ta cũng (hơn mt ln) bày t mơ ưc là m sao Vit Nam có đưc gii Nobel Văn Chương hay Văn Hc, mt ngày nào đó.  

Mun mt cái cây tr hoa, ngoài điu kin tiên quyết rng nó là cây hoa (ch không phi cây ǵ khác), c̣n rt nhiu yếu t khác nm sau lưng đ nó có th cho ra hoa đp: Khí hu nóng lnh, đt trng, nưc và phân, môi trưng chung quanh, ánh mt tri, s chăm bón, vv... Nói theo li c Phan Khôi: Nếu “mun tt c loài hoa đu n ra mi mt th Cúc Vn Th”, th́ vic đot đưc gii Nobel Văn Chương ch có th là mơ ưc “xa vi như bóng trăng treo”. 

Bc Triu Tiên đang th ha tin, bn sang hưng Nht Bn.  Nh cũng vài chc năm trưc đây, có ông ln n mơ ưc v vic làm Bom Nguyên T. Ông gi ba khoa hc gia ca Vit Nam li đ hi v kh năng, c ba đu nói “vi thc lc ca Vit Nam, không th làm đưc”... 

S hu bom Nguyên T không phi là ct lơi ca vn đ. Đim chính yếu là làm thế nào đ th trái bom đó vào đt đch (ch đâu có th cho n trong đt ḿnh?)  Bc Triu Tiên có bom nguyên t, và hin nay h đang ráo riết thí nghim các ha tin bn tm xa là v́ thế.  

Vy ví d Vit Nam có bom Nguyên T không thôi, mà không t chế đưc ha tin tm xa, liu s làm ǵ vi my qu bom?  

Đu tháng 10 – 2022 hin ti, quân Ukraina đang thành công trên nhiu mt trn. Nh́n din tiến ca cuc chiến, thy ngay k thut cho chiến tranh ngày nay đă khác: Cưng quc bc nht nh́ thế gii như Nga mà không thng đưc Ukraina, v́ ngày nay, ct lơi ca chiến thng là thông tin t́nh báo, qua v tinh, đin t (phn mm, phn cng), là s chính xác ca ha tin pḥng không, drone, và ha tin chng chiến xa, vv... Không b́nh lun tt hay xu đây, nhưng “chiến thut bin ngưi” hoc trà trn vào nhân dân như xưa s không c̣n dùng đưc na. 

Đó là chưa k đến s quan trng ca vic có đưc s đng t́nh, ng h, ca đông đo các quc gia khác trên thế gii, v kinh tế ln quân s

Nhiu khi t hi, nưc nào s đưa tay ra cho Vit Nam khi mưa gió băo bùng? 

Có mt ngưi Vit rt có tâm huyết:  Đo din Trn Văn Thy (ngưi thc hin nhng cun phim “Hà Ni Trong Mt Ai”, “Chuyn T Tế”, vv...)  Ông va đi mt ṿng qua nhiu nưc trên thế gii đ làm phim, v cuc sng ca ngưi Vit c ngoài. 

Nhn xét ca ông v ngưi Vit ngày nay, theo bài phng vn gn đây (có đăng ti nhiu trên truyn thông), là thy “vô vng v dân tc Vit”.  

Ti sao? Ông bo:  V́ ngưi Vit trong nưc và hi ngoi đu rt ging nhau, c mun đè ép k khác theo điu ḿnh mun.  

Bài c̣n nm trên Internet, có th t́m đưc. Rt đáng xem. 

Australia đang cn ngưi, trên rt nhiu lănh vc, ví d Computing, Y Tế, Nông Nghip, vv... Đ̣i hi ca h rt hp lư: Cn biết tiếng Anh khá, và có tay ngh (v nhng ngành h đang cn). 

Đây là cánh ca m rng cho mi ngưi trên thế gii đang đi t́m vic làm, cũng là mt cơ hi cho nhiu ngưi Vit. Nhưng ngưi Vit trong nưc th́ b hn chế v kh năng ngôn ng, và gii đi “xut khu lao đng” Vit Nam th́ thiếu tay ngh

Australia c̣n có mt cơ chế “vô điu kin” cho di dân -- nếu có th đóng 5 triu đô la Úc (năm triu). Điu kin đơn gin quá nên có khá nhiu ngưi đi vào theo din này. Đng đu s là Trung Quc (d hiu), ri đến Hng Kông.  Vit Nam th́ xếp hng tư,  chiếm khong 4.0% ca toàn th s ngưi np đơn. 

Cho nên, tng hp các đim nói trên, “ngưi-Vit-mi” đến x Úc hu hết là du hc sinh (và ngưi trong gia đ́nh ca h), cng vi nhng “nhà-giàu-mi”.  

Hu như không có bao nhiêu ngưi Vit sang Úc dưi dng “có tay ngh”, và đi di dân theo cơ s t́m vic làm. 

Phi đi xa x đ kiếm sng, hiu đưc; và dù sao, có làm ngành ǵ đi na, điu kin Australia vn d th hơn và không him nguy như các nưc Á châu,  Taiwan, Hàn Quc, vv... chng hn. 

Lênh đênh đâu na chng là lênh đênh”; dù là sng nơi chôn nhau ct rn đi na, khi gp cùng qun th́ nhng con đưng trưc mt đu gp ghnh khúc khy.  Đâu cũng chng là quê hương, đ t́m con đưng kiếm sng th́ suy nghĩ, nh́n ngm li ḿnh tht k, và chn la, ri có đi th́ ... đi thôi! 

(09-10-2022)