Lm bếp trong những ngy Tết    

sưu tầm của TTTM - Exryu NCA

 

Bnh Chưng

Bnh Tt

Dưa Mn

Củ Kiệu Chua

Dưa gi hẹ muối xổi

Dưa Gi Muối

 

.................

Bnh Chưng





Vật liệu:

Phần vỏ:- 2 k nếp ngon
- Muối vừa đủ ( khoảng 2 muổng c ph )
- L dong,( hay l chuối ) dy cột
- Khun bnh ( 20cm x20cm)

Nhn bnh:

- 700g đậu xanh c
- 1 k thịt đi hay ba rọi
- Hnh tm, tiu, muối ( bột ngọt)

Cch lm:
Phần vỏ:
- L dong rửa sạnh để ro, gọt bớt sng l cho mỏng, lau sạch để sẳn hoậc c thể đo l cho vừa khun bnh, cắt l v xếp.
- Mua dy lạt bn sẳn, Dy lạt trước khi gi, phải được ngm nước cho mềm. ( Hoặc lấy dy nhợ cột thịt rti cũng được)
- Nếp lượm những hạt thc ra ( nếu c) , đem vo thật sạch, xong trộn muối vo nếp, xc cho đều.

Phần nhn: - Đậu xanh ngm nước cho trc vỏ, đi sạch, ch đậu trong rổ cho rụng mầm đậu. ( Nếu c đậu xanh c sẩn, th cũng phải ngm, v đi đậu lại cho kỹ.
Bnh chưng lu hư , nhờ vo nếp thật sạch, v đi đậu
Đậu đi sạch để ro, cho đậu vo nồi hầm mềm như cch lm nhn bnh phu th; quai vạc.
- Xo hnh tm cho thơm, đổ hnh, mỡ v muối vo trộn đều, vắt thnh từng nắm, để sẵn.
- Bnh chưng c thể lm với thịt đi hay thịt ba rọi.
- Thịt rửa để ro, cắt thịt thnh từng miếng c bản rộng v dy từ 2,5 cm đến 3 cm.
Ướp thịt với hnh tm xắt mỏng+ muối tiu+ ( bột ngọt ) để độ 2 giờ cho thịt thắm .

Cch gi:

- Mỗi bnh chưng cần t nhất 4 l dong. L được xếp đi theo chiều di sống l, cạnh xếp đi được đo bằng cạnh khun bnh, ta c thể xn l nhỏ hơn 1 hay 2 ly cho l dễ lọt vo khung. - Trước khi gi bnh, đặt 2 sợi dy lạt theo hnh chữ thập dưới khun bnh.
- Lớp l thứ nhất được xếp vo một gc khun. Thay v để l trn đầy khun. Nhưng v mặt l ny l bề mặt của bnh nn ta phải xếp l cho gọn lại theo đường cho như l thứ nhất m để nguyn cho đầy mặt khun.
- Lớp l thứ hai được xếp vo gc đối diện với lớp l thứ nhất. Lớp l ny ta khng phải xếp cho như l thứ nhất m để nguyn cho đầy mặt khun.
- Lớp thứ ba v thứ tư xếp vo 2 gc cn lại v được xếp như lớp l thứ hai.
Lưu tất cả mặt lng xanh của l dong ( hay l chuối ) được xếp vo trong, mặt mờ ra ngoi.
Sau khi đ xếp 4 lớp l dong vo khun, ta xếp chn thm l chuối ở 4 gc, l chuối cũng được xếp hnh gc như l dong, chn thm l để bnh khng bị bể gc.
Sau cng cắt một miếng l chuối hnh vung bằng với diện tch của khun bnh lt trn lớp l dong.
- Đong một chn nếp đổ vo, để cho nếp nằm đều vo cc gc, bp dẹp nắm đậu xanh để trn nếp, kế đến miếng thịt để nằm gọn vo giữa, sau đ đến một lớp đậu xanh , lấy tay đ cho thịt v đậu chặt xuống. Sau cng, mc một chn nếp đổ ln trn, la nếp vo 4 gc cho thật chặt, xếp một lớp l chuối trn mặt nếp, rồi xếp từ từ cc lớp l dong xuống .
- Rt khun bnh ra khỏi tay bn tri, cột sơ hai dy lạt, sau đ lấy khun bnh ra khỏi tay, sẽ cột thm dy v xiết chặt bnh, thường bnh được xiết 3 dy dọc, 3 dy ngang.
- Sau khi gi bnh xong, xếp những cọng l dong vo dưới đy thng để nấu bnh , xếp bnh vo thng đổ ngập nước .
- Bắc thng ln bếp đun củi lin tục, ty theo bnh lớn hay nhỏ, số lượng bnh nhiều hay t . Nếu lm bnh cở 20cm x 20cm nấu khoảng 5 ci bnh, th nấu khoảng 4 tiếng .
- Khi thấy nước trong thng vơi đi, ta phải để nước si vo cho ngập bnh, nếu khng bnh sẽ bị sượng.
- Bnh chn vớt ra , để cho ngay, sau đ để ln một miếng vn, để vật nặng ln trn miếng vn, cho bnh được ro nước.
- Ba giờ sau, treo bnh nơi thong cho bnh c thể để lu được.
- Bnh lm kho hay khng l cần nhn, những gc bnh phải vung, l xanh mướt, nhn bnh bi bo, bnh c hương vị đặc biệt của l dong v thịt mỡ.
Ni chung , d lm cch no cũng được, Bnh chưng vẫn l mn bnh đặc biệt của ba ngy Tết dn tộc.



Bnh Tt




Vật liệu:
Phần vỏ:
2 K nếp ngon
- L chuối hột
- Dy lạt
Phần nhn:
- 700 g đậu xanh c
- 800 g thịt ba rọi
- Hnh tm, tiu, muối ( Bột ngọt)

Chuẩn bị:
Phần vỏ:
- Lựa mua l chuối hột rộng khổ, l tốt khng bị rch nhiều, rửa l sạch bụi, phơi l ra nắng cho l mềm.
- Chuẩn bị dy lạt.
- Vo nếp thật sạch, như cch vo nếp lm bnh chưng v c xc muối.
Phần nhn:
Cch lm nhn th như lm như bnh chưng ( đậu c ngm cho mềm, đi vỏ lại cho thật sạch, xong nấu cho thật chn, đem xo với hnh tm với cht dầu hay mỡ, nếm gia vị muối , tiu ( Bột ngọt )

Cch gi

- X l chuối thnh từng miếng 40cm x 40cm. Ty theo l lớn hay nhỏ th x theo khổ của ni.
- Xếp 2 lượt l ngang, 2 lượt l dọc nằm xen vo nhau , xếp cho lớp l lớn nằm giữa.
- Xc nếp đổ vo giữa l, dn đều nếp ra theo chiều di, cho đậu xanh, nhn thịt vo giữa .
- Nắm một mp l ( theo chiều di) dựng ln, xc nếp đổ thm cho phủ nhn .
- Sau đ nắm hết 2 mp l gấp lại, cuộn trn. Cuộn cho bnh hơi chặt tay, cột sơ sợi lạt ở giữa bnh.
- Bẻ 1 đầu l gập lại, dựng đn bnh ln, dọng đn bnh cho nếp dồn lại , gấp đầu l xuống, bẻ l cho kn.
- X 2 miếng l chuối nhỏ bịt đầu bnh theo hnh chữ thập, cột dy lạt.
- Trở đầu đn bnh lại, v cũng gấp l lại như đầu kia.
- Đặt đn bnh xuống, lăn bnh cho trn, vỗ bnh cho chắc, cột dy cch đều nhau, xiết bnh cho chặt.
- Cho l chuối dư xuống đy nồi, xếp bnh tt đ gi xong cho vo nồi, đổ nước ngập bnh , đun lữa nấu lin tục.
- Ty theo số lượng bnh nhiều hay t, sẽ nấu bnh lu hay mau.
Nước trong nồi vơi, chm thm nước nng, kẻo bnh bị sượng.
- Bnh chn , vớt bnh ra cho ro nước, Treo bnh vo nơi thong , bnh sẽ lu hư hơn
- Nếu nấu khoảng chừng 7 đến 10 đn bnh tt th nấu từ 5 đến 6 tiếng bnh mới chn

Bnh Tt rất nhiều cch lm, ty theo miền,
Nếu lm bnh mặn th co nhn đậu xanh, thịt mỡ.
Nếu lm bnh ngọt th c chuối xim, nước dừa, v đậu trắng.

Dưa Mn


Nguyn Liệu

- Củ cải: 5 củ
- C rốt: 2 củ
- Thơm: 100g
- Đu đủ: 1 tri
- Kiệu: 200g
- Ớt: 10 tri
- Tỏi: 2 củ
- Đường: 1 t
- Nước mắm: 3 t
- Phn chua: 2 muỗng c ph

Cch Lm
Củ cải: lựa củ trắng, khng xợ Rửa sạch, đừng gọt vỏ. Cắt thnh khoanh di 5 phn, rồi chẻ bằng ngn taỵ Ngm nước c pha phn chuạ Nửa tiếng sau vớt ra, rửa lại, để ro rồi phơi nắng. Củ cải sẽ se lạị
Đu đủ: tri sống. Gọt vỏ, xắt như củ cảị Ngm vo nước c phn chua, rửa lại, phơi nắng như củ cảị
C rốt: gọt vỏ, cắt miếng như củ cải, đem phơị
Kiệu: bỏ rễ, đừng cắt st qu. Bỏ lớp vỏ bn ngoị Ngm kiệu với nước c phn chua 2 tiếng, xả lại, rồi đem phơị
Thơm: gọt bỏ, rồi xắt miếng, phơi cho rọ
Tỏi: lựa tỏi gi, bỏ vỏ. Đem phơi với ớt tri cho họ
Nước nắm nấu với đường, đun si, hớt bọt, để nguộị
Tất cả cc thứ trộn chung, cho vo lọ, đổ nước mắm đường vộ
Hm sau chắt hết nước trong thẩu ra, nấu lại lần nữa rồi lại đổ v, để nguội hy cho vo dưa mn. Để 1 tuần th ăn được.

Củ Kiệu Chua

Nguyn Liệu
- Củ kiệu: 1kg
- Muối: 1 t
- Hn the: 1 muỗng c ph
- Phn chua: 1 muỗng c ph
- Dấm: 2 t
- Đường: 1 chn

Cch Lm
Lựa kiệu gi, củ to, phần l ho trụị Cắr phần l, để nguyn rễ, rửa sạch. Ngm o trong nước muối xm xấp 2 ngy 2 đm. Xả nước cho hết mặn, chắc nước gạo, ngm kiệu vo rồi phơi nắng 2 ngỵ
Cắt vỏ rễ v l. Củ kiệu cn lại di độ 2 lng taỵ Rửa kiệu, rồi ngm nước c phn chua 1 đm.
Vớt kiệu rửa sạch rồi ngm vo nước c hn the 1 đm cho dn.
Dấm, đường, v cht muối đun si, hớt bọt, để nguội, đổ vo kiệụ Ngm 1 tuần th ăn được

Dưa gi hẹ muối xổi




Gi sống trộn chung với hẹ cắt khc, hoặc c rốt cắt sợi... lm chua nhanh với t dấm, đường vẫn được gọi l "muối xổi". Cch lm đơn giản, qua 1 giờ muối l c thể vớt ra chấm km cc mn thịt, c kho.

- Chuẩn bị ty số lượng t nhiều với :
3 phần gi + 1 phần c rốt gọt vỏ cắt sợi
1 phần l hẹ rửa sạch cắt khc ngắn chừng 3 - 4cm ty thch chỉ dng gi hẹ hoặc gi với c rốt.

- Pha hỗn hợp dấm đường:
ty độ chua của dấm m bạn đang c để gia gim nước v đường theo khẩu vị ring. Lượng dấm đường phải đủ ngập số gi hẹ chứa trong thố, t... Pha khoảng 1 phần dấm với 4 đến 5 phần nước lọc hoặc c thể hơn nữa cho hỗn hợp c vị chua nhẹ, sau đ cho vo từng t đường một, khuấy tan, nếm lại để hỗn hợp c thm vị ngọt cũng rất nhẹ l được. Đy l khu khng thể hướng dẫn chnh xc "như thế no cho ngon" m ty thch khẩu vị nm nếm của chnh ngừơi pha.

- Cho gi hẹ vo t, thố... chm hỗn hợp dấm đường v ngập mặt gi hẹ, để qua một giờ nhấm thử thấy cọng gi khng c vị chua ngọt vừa th cứ chm thm vo t dấm hoặc đường ty . Mỗi khi lm mn gi hẹ muối xổi ny, những b nội trợ VN sau khi đi chợ về, bung ci giỏ xuống l lm mn ny trước để sau đ qua chừng một tiếng đồng hồ rồi nn nếm lại cho đến trưa l c mn ăn vừa dọn ln bn.

- Mn ga hẹ muối xổi ny chỉ nn lm v ăn trong ngy .

Dưa Gi Muối

Nguyn liệu:

- Gi: 300g
- Dưa chuột: 500g
- Su ho muối: 1 củ
- Riềng tươi: 1 củ
- Gia vị, đường, dấm gạo, rau răm.

Cch lm:


Gi chọn cy vừa phải khng qu di, rửa sạch để ro nước.
Riềng tươi gọt vỏ, rửa sạch, thi khoanh mỏng vừa.
Trộn riềng v gi để vo trong u.
Pha hai tha đường vo 3 tha dấm lớn, một tha gia vị cng với một bt con nước đun si để nguội rồi đổ vo u để muối gi. Khoảng 6-7 tiếng l gi c thể đ chua v ăn được.
Tuỳ thời gian chuẩn bị m nn tăng giảm lượng dấm khi muối gi.
Su ho muối gọt vỏ, thi chỉ.
Dưa chuột ngm rửa sạch, bỏ hai đầu nm rồi cũng thi chỉ với chiều di tương đương với gi.
Rau răm nhặt rửa sạch thi nhỏ.
Khi ăn trộn su ho muối, gi đ chua, dưa chuột, rau răm chung với nhau sau đ trộn cng với một tha nhỏ gia vị, hai tha c ph đường, hai tha lớn dấm cng một cht ớt bột l được.