Emxi tiệc cưới ơi! Nhờ quư vị tí!

Chu Tất Tiến, Jun 28, 2004

Từ xưa, cái lễ nghĩa cuả nguời Việt Nam ta, rất đuợc coi trọng, nhất là trong đám cuới (hôn lễ) hay nghi lễ tiễn đưa nguời chết đến chỗ an nghỉ (tang lễ). Từng lời nói, từng việc làm đều đuợc tính toán kỹ luỡng. Nguời nào trách nhiệm xuớng ngôn, đọc diễn từ hay giới thiệu quan khách, giới thiệu chuơng tŕnh... đều phải cẩn trọng, t́m chữ cho xứng đáng. Lạng quạng nói thứ tự sau thành truớc, nói trên thành duới là bị bà con chê cuời mệt... không nghỉ.. Vậy mà thiên hạ vẫn cứ tỉnh bơ làm hư chuyện, nhất là các ông các bà Điều Khiển Chuơng Tŕnh tiệc cuới, mà người ta hay tự mệnh danh là EM-XI, (MC) viết tắt của chữ Mát-tờ óp Xêrêmô ni.

Ai cũng biết nhân vật Em-Xi trong tiệc cuới là nguời làm cho đám cuới thành tựu tốt đẹp. Người EmXi này có thể là chú bác cuả cô dâu, chú rể, hay chỉ là nguời bạn cuả gia đ́nh. Mở đầu bằng lúc đón dâu ở nhà, giới thiệu họ hàng hai bên, giới thiệu cô dâu cho chú rể, rồi phù dâu phù rể, rồi thắp nến, thắp nhang, khấn vái, trao quà... nguời MC đứng mũi chịu xào hết trơn. Bố mẹ hai bên chỉ đứng “nh́n” hay “phát ngôn” th́ tuỳ theo nguời MC muốn sắp đặt sao cho hợp lư th́ thôi. Giai đoạn này th́ chỉ gồm những nguời thân nhất cuả hai bên, nên nghi lễ cũng nhanh, và có sơ hở chút chút cũng đuợc thông qua. Nhưng đến khi ăn tiệc cuới, tiệc tân hôn, th́ lại có rất nhiều điều phải cẩn trọng v́ có ít nhất là trên trăm cặp mắt ngồi duới nh́n lên, có nguời thân, có nguời không thân, có bạn mới quen, hay có vài nguời đồng sự Mỹ trắng, Mễ trắng, Mỹ ngăm ngăm... “Quan trên trông xuống, người ta trông vào”, nếu MC mà “lư lắc, làm lấy le, làm lếu láo” th́ ô hô, ai tai! Con nguời ta lớn lên chỉ có một đám cuới là quan trọng nhất, kỷ niệm lâu bền nhất, hănh diện nhất, sung suớng nhất, hồi hộp nhất, mệt mỏi nhất, gặp nhiều nguời quen nhất, mừng vui nhất, trang phục đẹp nhất, và... thua lỗ một cách êm ái nhất, vậy mà ông hay bà MC nổi hứng lên làm tầm bậy, hỏng luôn đám cuới nguời ta th́ thật đáng đánh đ̣n!

Truớc hết là vấn đề ăn mặc của các cô Em-xi. Các ông th́ khỏi cần nói v́ ai cũng chỉ có mỗi bộ vét, c̣n các cô th́ thay đổi “tếch ních cô lo”. Dĩ nhiên mặc đẹp th́ đám cuới huy hoàng hơn, nhưng mặc dở th́ làm cho cô dâu, chú rể mất mặt. Bởi có những cô Em-xi “cây nhà lá vuờn”, ít có dịp xuất hiện le lói truớc công chúng nên khi gặp cơ hội là cô biểu diễn đủ kiểu quần áo. Kiểu thứ nhất: “Như cánh vạc bay” : “Vai em gầy guộc nhỏû, như cánh vạc về chốn xa xôi”. V́ muốn phô cặp vai “cánh vạc”, nên cô để hở nguyên cái lưng, tuốt tuột từ trên xuống dưới, không thấy ǵ hết ngoài hai cục xương sau vai nhô lên. Đôi khi gầy quá, nên “cánh vạc” của cô trông giống “cánh gà rô ti”, chưa kể những lấm tấm mụn đo đỏ chạy dài trên lưng, làm khách nhai món “gà chiên bơ” cứ thấy như có cái ǵ vướng vướng trong miệng! Kiểu thứ hai: “Thiên Thai, chúng em xin dâng cho các chàng trái đào tiên...”: cô có mặc áo đầy đủ nhưng lại mỏng te, có chi th́ cô bầy ra hết khiến cho các chàng, các ông, các cụ cứ x́ xào, suỵt suỵt, đút cả miếng tôm càng vào mũi mà không hay và làm cho các cô, các bà, các mợ cứ phải dấu tay duới gầm bàn để ngắt véo mấy ông chồng liên tục, dù ổng đă suưt soát bẩy mươi rồi. Kiểu thứ ba: “Áo em sứt chỉ đường tà”: Sứt tí chỉ th́ đâu có sao, nhưng mà sứt chỉ đường tà giữa áo th́ khác, áo của cô biến thành áo hai mảnh, mà hai mảnh lại cách xa nhau gần hai gang tay nên khán thính giả cứ nín thở, thắc mắc không biết em có xoa dầu cù là vào.. rốn không mà bóng quá! Một cô EmXi khác lại mặc kiểu “Hồng Kông bên hông Chợ Lớn”, người Việt mà mặc áo xường xám, xẻ hai bên lên tuốt tới chỗ không lên được nữa th́ ngừng, nên mỗi khi cô nhún nhẩy đi qua đi lại th́ thính giả lại hít hà “lạy trời , gió nữa lên, lạy trời, gió mạnh nữa lên...”

Sau nữa là màn nói. Có những MC nói như cái máy, nói không kịp thở, nói nhiều chưa đă, lại pha tṛ diễu dở, ngâm thơ hay tự giới thiệu ḿnh hát nữa. Hát chuyên nghiệp như những nguời vừa là MC ban nhạc vừa chơi luôn tiệc cuới th́ không nói chi, nhưng MC “cây nhà lá vuờn” hát dở ẹt mà lợi dụng cơ hội biến đám cuới thành chỗ tập hát truớc đám đông, bắt mọi nguời tham dự phải giuơng tai lên mà nghe âm điệu rèn rẹt cuả ḿnh, nghe những câu hát trật nhịp, vừa hát vừa đọc bài nhạc trên giá, th́ khổ cho cô dâu chú rể lắm! Nói chung th́ quan khách rất ớn cái màn “Kính thưa quư vị, để tiếp tục chuơng tŕnh, tôi xin đuợc giới thiệu.. tôi hát một bài để tặng cô dâu, chú rể..” rồi trịnh trọng mở bài nhạc ra, nh́n vào máy Karaôkê, chân giật giật bắt vô nhịp y như bị Páckinsôn... Nhất là khi trong đám cuới nguời ta đang vui vẻ, mà v́ ông hay bà có mỗi cái bài tủ hát Karaôkê ở nhà với cái tựa không lấy ǵ làm “dzui” lắm, ông bà mang ra xài luôn, chẳng khác nào trù ẻo cho cuộc hôn nhân mà họ đang làm MC đó. Nào là “Anh đưa em sang sông, bằng xe tang hay con thuyền...”, nào là “đời một nguời con gái, uớc mơ đă nhiều, trời không cho đuợc mấy, đến khi lấy chồng, chỉ c̣n “cái bầu” mang theo!” Một ông MC hát bài “Lệ đá” rất khoái chí đến nỗi xuưt rơi nước mắt. Một cô MC chưa đi lính bao giờ lại lên oang oang ca bài “đi quân dịch là thương ṇi giống!”

Cách đây không lâu, một ông không phải MC chính, chỉ là MC phụ, nghiă là đuợc mời lên ngâm thơ truớc khi hôn lễ bắt đầu, đă lợi dụng sự nghiêm trang theo dơi cuả quan khách mà chơi luôn một hơi bốn bài thơ! Bài thứ nhất tặng cho toàn gia, bài thứ hai cho quan khách, bài thứ ba cho cô dâu, bài thứ tư cho chú rể. Bà con hăi hùng qúa, nghe tới bài thứ hai đă sợ, ông lại b́nh tĩnh gíơi thiệu bài thứ ba, rồi bài cuối cùng. Mỗi một bài là có một đoạn diễn văn ngắn, giải thích ư nghiă bài thơ và lư do làm bài thơ, ngại khán thính giả không hiểu nổi văn chuơng ông! H́nh như bốn bài vàng ngọc cuả ông mất gần hai muơi phút! Mấy thính giả bất đắc dĩ rầu rĩ hết nh́n đồng hồ đeo tay cuả ḿnh lại nh́n đồng hồ nguời khác, làm như không tin nổi cái đồng hồ ḿnh chạy bậy. Khi ông vừa ngâm dứt câu, là bà con sợ quá, chắp tay vái lia lại: “Lạy giời, xin cấm ông đừng tặng tôi thơ nữa...”

Một ông MC khác th́ biến bài “Mộng duới hoa” thành “Hoạ duới mông” v́ ông sửa lời lung tung. Cuối bài, để chấm dứt, ông dịch luôn một câu thành tiếng Mẽo: “Ai Lô vờ du!” May là tác giả đă không c̣n hiện diện để nghe ông hát loạn bài hát của ḿnh mà không xin phép! Chắc đứt cả ruột!

Ngoài việc tự hát, tự ngâm thơ, nhiều ông bà Emxi c̣n trổ tài đóng kịch, hay làm xiếc chọc cuời bà con chơi. Bắt cô dâu chú rể hôn nhau rồi bắt gơ đũa th́ cũng tạm tha tào, tuy chẳng hay ho ǵ, nhưng c̣n mấy tṛ nham nhở th́ ôi thôi ai tai! Trong một đám cuới ở San Jose, ông Emxi bắt chú rể đứng lên một chiếc ghế cao trên sân khấu, rồi ông bỏ một quả “trứng chim cu”, theo lời ông dẫn giải, vào trong ống quần chú rể. Đoạn ông bắt cô dâu lấy tay đẩy quả trứng lên cao rồi hỏi xem có mấy “trứng” ở “ngă ba” ấy? Chưa hết, ông hỏi xem khi “trứng chim cu đă nở ra rồi, có ṿi không?” Khi chú rể khui ruợu, ông c̣n làm thêm một cú nữa bằng câu nói oang oang: “thử xem công lực cuả chú rể có xịt ra mạnh không?” Trời đất thiên địa ơi! Đám cuới nguời ta là một thể hiện phong tục, tập quán cuả dân tộc, mà ông lại đem ra làm tṛ diễu dở, phàm phu tục tử như vậy, th́ có đáng trách không? Các bà th́ cúi mặt xuống, các ông th́ quay đi. Ai cũng xấu hổ lây cho cô dâu chú rể vừa phải thi hành mà mặt mày tái ngắt. Cả pḥng tiệc đều thở dài... dài...

Nghĩ ra thật tức cuời, không biết tại sao và từ đâu có mục Em-xi đưa cô dâu chú rể ra làm tṛ cuời cho thiên hạ? Một cô Em-xi tuyên bố tỉnh bơ: “Không dễ mấy khi, chúng ta đuợc dịp hành hạ cô dâu, chú rể, nên hôm nay, chúng tôi đă nghĩ ra đuợc mấy tṛ này, mong làm cho quư vị cuời chơi!” Tại sao lại phải hành hạ cô dâu, chú rể? Để làm chi dzậy hả, cô? Có thể là v́ cô không gặp may mắn trong t́nh truờng nên trả thù nguời ta cho hả cơn buồn? Những nguời đưa nhau ra tŕnh diện truớc hai họ, chỉ hồi hộp mong chờ giây phút nghi lễ ra mắt mọi nguời, mời mọi nguời chứng kiến, xong rồi th́ nhậu cho dzui dzui, kỷ niệm, chứ có ai mong lên làm tṛ xiếc đâu mà bắt cô dâu đi t́m chiếc đuă trong quần chú rể, bắt chú rể ṃ quả cam trong ngực cô dâu, bắt hai nguời cọ chung quả cam đặt trên ngực, rồi uống nuớc... Sao không bắt chước Mẽo (không phải Mỹ) cho cô dâu không mặc áo, ở trần luôn, chú rể chỉ mặc cái quần boxer, khoác áo vét... để họ vỗ tay hố hố há há với nhau? Nguời Việt ta, có phong tục đàng hoàng, cũng như những nguời Mỹ đứng đắn, đều làm lễ cuới một cách trang nghiêm, không mấy ai thích mấy tṛ xiếc dỏm ấy và mấy câu tuyên bố nhảm nhí kia đâu.

Con nguời ta, sau giai đoạn đuợc sinh ra, có hai giai đoạn đuợc mọi nguời chăm lo đến nhất, đó là lúc làm chú rể, hay cô dâu và lúc “ra đi không mang vali”. Tất cả mọi niềm thuơng mến, mọi xôn xao, b́nh phẩm, hay tâng bốc... đều phủ lên con nguời “chú rể” hay “cô dâu”, hay “nguời nằm xuống” kia. V́ thế, những ai có trách nhiệm lo toan cho những con nguời đặc biệt ấy nên lưu ư, đă không nhận lời th́ thôi, mà nếu nhận trách nhiệm, xin làm cho đứng đắn, đừng muợn chỗ mà “làm lấy le, lư lắc, làm lếu láo” như thế chả hay ho ǵ, chả đuợc ai khen ngợi ǵ, mà chỉ hổ nguơi cái miệng “ăn mắm, húp gịi” nói tầm bậy tầm bạ, làm hỏng một cơ hội gặp gỡ tốt đẹp, một kỷ niệm huy hoàng, một dịp thể hiện phong tục tốt đẹp cuả dân tộc mà thôi.


Chu Tất Tiến.