Tính danh học Việt Nam: Số tên họ và sự phân phối tên họ tại Tây Phương.

TIẾT C: SỐ TÊN HỌ VÀ SỰ PHÂN PHỐI TÊN HỌ TẠI TÂY PHƯƠNG

1. Số Tên Họ Và Sự Phân Phối Tên Họ Tại Hoa Kỳ: Khi chiếc tàu May Flowers chở người tỵ nạn từ Anh Quốc cập bến Hoa Kỳ vào năm 1620, th́ các thổ dân da đỏ ở đây chưa có tên họ. Chính những người Anh Quốc tị nạn đă đem đến Hoa kỳ 50 tên họ đầu tiên. Từ đó đến nay, sau nhiều cuộc di dân từ nhiều quốc gia, số tên họ của người Hoa Kỳ tăng tới con số cao nhất thế giới. Theo thống kê chính thức của cơ quan An Ninh Xă Hội th́ vào năm 1964, dân số Hoa Kỳ là 150 triệu người, có 1,091,522 tên họ. Đến 1974, dân số lên tới 260 triệu, số tên họ là 1,286,556. Cũng theo cơ quan An Ninh Xă Hội, trong số 2000 tên họ đứng đầu danh sách, ḍng họ Smith đông người nhất: khoảng 2,238,400 người, và họ Ricks xếp hạng thứ 2000 có 14,201 người. Tại sao Hoa Kỳ lại có nhiều tên họ? Câu trả lời là v́ hai nguyên nhân:

Thứ nhất: Tại Hoa Kỳ có nhiều sắc dân di cư đến, và mỗi khi một người nhập quốc tịch, Hoa Kỳ lại có thể có thêm một họ mới.

Thứ hai: Một tên họ của người Âu Mỹ có thể biến thành nhiều họ. Ví dụ từ một họ Robb biến ra Robbie, Robie, Robin, Robbins, Robeson, Robison, Robson.

Về sự phân phối tên họ, nhờ sẵn phương tiện kỹ thuật, nên tại tây phương, sau mỗi cuộc kiểm kê dân số, người ta biết khá chính xác ḍng họ nào có bao nhiêu người, đang tập trung cư ngụ ở đâu. Cuộc kiểm kê dân số đầu tiên tại Hoa Kỳ được thực hiện vào năm 1790. Lúc đó dân số chỉ có 2,505,371 người và tổng số tên họ là 27,337. Đến năm 1964, dân số Hoa Kỳ là 150 triệu người, số tên họ là 1,091,522. Sau đây là danh sách 10 tên họ có đông người nhất vào hai năm 1790 và 1964. So sánh hai bảng này, ta thấy sau 200 năm, số họ có đông người nhất hầu như không thay đổi.

Thống Kê Năm 1964

Thứ / Tên Họ/ Số Người
1. / Smith/ 2,238,400
2. / Johnson/ 1,684,300
3. / Williams/ 1,348,000
4. / Brown/ 1,268,400
5. / Jones/ 1,230,500
6./ Miller/ 1,076,100
7./ Davis/ 972,500
8./ Wilson/ 737,300
9./ Anderson/ 712,500
10./ Taylor/ 648,400

Thống Kê Năm 1790

Thứ/ Tên Họ/ Số Người
1./ Smith/ 33,245
2./ Brown/ 19,185
3./ Johnson/ 15,004
4./ Jones/ 14,300
5./ Davis/ 14,300
6./ Clark/ 13,766
7./ Williams/ 12,717
8./ Miller / 12,694
9./ Wilson/ 9,797
10/ White/ 9,523

Theo thống kê 1974 của cơ quan An Ninh Xă Hội, Hoa Kỳ có 1,286,556 họ khác nhau. Họ Smith vẫn đông nhất chiếm 2,382,509 người. 7 họ khác có trên 1 triệu người, theo thứ tự nhiều ít là Johnson, Williams, Brown, Jones, Miller, David, Martinez. Có 3169 họ có trên 10,000 người và tổng số người mang những họ này chiếm 56% dân số.

2. Số Tên Họ Và Sự Phân Phối Tên Họ Tại Âu Châu:
a. Tại Pháp: Giáo sư Albert Dauzat cho biết, căn cứ theo cuộc điều tra của các sinh viên th́ chỉ trong vùng nói tiếng Pháp chính gốc, có khoảng 80,000 họ. Nhưng nếu kể các vùng phụ cận như Lorrain, Alsace, Flandre th́ tổng số các họ có thể gấp đôi. Các tên họ phổ biến nhất là Martin, Lefèvre, Petit, Durand, Dubois. Các họ này phổ biến đến độ người ta dễ lầm người này với người khác. Do vậy, Pháp có câu tục ngữ: Il y a plus d’un âne à foire qui s’appelle Martin, nghĩa là: Ở chợ, chú lừa nào cũng tên là Martin cả.
b. Tại các quốc gia nói tiếng Tây Ban Nha: Họ có đông người : Garcia, Fernandez, Lopez, Gonzalez, và Rodriguez.
c. Tại Hung Gia Lợi: Họ phổ biến nhất là tên họ liên quan đến nghề nghiệp: Kovacs: thợ rèn,Varga: thợ đóng giầy, Asztalos: thợ mộc, Szabor: thợ may.
d. Tại Đức: Năm tên họ phổ biến nhất là: Schmidt, Mueller, Meyers, Schulz, Hoffmann.
Nguyễn Long Thao
VietCatholic News (Thứ Năm 30/12/2004)