CHÍN TRUYỆN NGẮN HUYỀN ẢO

Nguyên tác: Kawabata Yasunari
Dịch: Nguyễn Nam Trân

1- Lặng Thinh - 2- Nhặt Cốt – 3 - Chiếc Xe Tang – 4 - Thị Trấn Yumiura
5 - Những Con Rắn – 6 - Có Ông Trời – 7- Hạnh Phúc Của Một Người – 8 - Tuổi Mười Bảy - 9- Trăng


(2) NHẶT CỐT  -  (Kotsu-hiroi, 1916-1949)

Nguyên tác: Kawabata Yasunari

Dịch: Nguyễn Nam Trân

Thung lũng có hai cái ao con.

Cái ao bên dưới lấp lánh và tràn trề như bạc được nung chảy, thế nhưng ao bên trên lại lặng lẽ d́m sâu bóng núi vào trong một màu xanh thẩm chết chóc.

Tôi cảm thấy mặt ḿnh bê bết máu. Quay đầu nh́n lại th́ trên những lùm cỏ và bụi tre lùn mà ḿnh đă dẫm lên để vẹt đường, máu đang nhỏ xuống. Những giọt máu đó như đang chuyển động.

Mặt khác, ḍng máu tanh nồng trong mũi tôi từng đợt từng đợt đang chực trào ra.

Tôi vội vàng lấy giải thắt lưng ngắn đút vào lỗ mũi nút lại và nằm lăn ra, mặt ngẩng lên trời.

Mặt trời không chiếu thẳng vào tôi nhưng những tia nắng xuyên quá tàng lá đă làm tôi lóa mắt.

Máu trong lỗ mũi bị chận lại đă rút vào trong làm cho tôi khó chịu, mỗi lần thở là cảm thấy nghèn nghẹn.

Lũ ve nâu (aburazemi) từng chập từng chập kêu ran trong núi. Bất chợt, một con ve xanh (minminzemi) cất giọng, làm như có ǵ khiến nó ngạc nhiên. Đó là một buổi sáng tháng bảy gần ngay giữa trưa. Lúc này, chỉ một cái kim rơi thôi là đủ làm cho cái ǵ đó phải sụp đổ. Cả người tôi cứng nhắc, không sao cử động.

Tôi nằm đó, mặc cho mồ hôi rịn ra. Tiếng ve kêu huyên náo, màu xanh lục bức bách, hơi đất ẩm nóng và nhịp tim đập dồn dập...tất cả như nhắm một chỗ trong đầu tôi mà tụ lại. Đang tưởng chừng đông cứng ở đó th́ may quá, cảm giác đó dần dần tan biến.

Thế rồi tôi cảm thấy ḿnh như được hút lên tầng không.

-Cậu chủ (bonbon) (1) ! Cậu chủ ơi, cậu chủ!

Có tiếng gọi tôi từ phía nghĩa trang. Tôi bèn ngồi bật dậy.

Buổi sáng sau hôm tống táng, chúng tôi đến để nhặt cốt ông tôi. Trong khi bọn tôi cời đống tro c̣n âm ấm th́ máu cam (2) bỗng chảy không cầm nổi. V́ không muốn gây sự chú ư cho ai cả, tôi bèn lấy một đầu giải thắt lưng bằng vải để ngăn nó lại và rời chỗ thiêu xác mà leo lên quả đồi nhỏ.

Nghe họ gọi, tôi mới tất tả chạy xuống. Cái ao mà mặt nước loáng lên như ánh bạc bắt đầu chao nghiêng rồi biến mất. Người tôi trượt trên đám lá khô rụng hồi năm ngoái.

-Sao cậu chủ vô tâm quá thế ! Bỏ đi đâu mất tiêu vậy? Bây giờ là lúc đang nhặt di hài (hotoke) của cụ ông, cậu phải tới chứng kiến chứ.

Bà già vẫn đến phụ việc nhà bảo với tôi.

Tôi vẹt những bụi tre lùn lách xuống tới dưới.

-Vậy à ! Đâu, đâu?

Vừa lo cho khuôn mặt nhợt nhạt v́ mất quá nhiều máu của ḿnh và giải lưng ướt đẫm, tôi tiến đến cạnh bà già. Bàn tay của bà dúm dó giống như một tờ giấy nhúng sáp đă bị ṿ nhàu, trên ấy lại đặt một tấm giấy trắng. Mọi con mắt chung quanh đang đổ dồn vào một thỏi giống đá vôi khoảng vài phân đang nằm trong tờ giấy. H́nh như nó là cái xương yết hầu (nodobotoke) (3) của ông tôi. Nếu tập trung trí tưởng tượng mà nh́n th́ sẽ thấy nó giống h́nh hài một con người thu nhỏ.

-Vừa kiếm ra tức thời đó! Đây là h́nh dạng cuối cùng của ông cụ. Cậu đặt nó vào cái hộp nạp cốt (kotsubako) hầu cụ đi.

Một việc làm hoàn toàn vô vị. ...Tôi sẽ không c̣n thấy đâu h́nh dáng mù ḷa của ông tôi mà khuôn mặt như ánh lên niềm vui như muốn chào đón đứa cháu khi những tiếng động ngoài ngơ báo tin tôi vừa về đến nhà. Tôi lấy làm lạ th́ thấy có một người đàn bà trong lớp áo lụa kếp (chirimen) màu đen đứng cạnh bên. Người ấy tôi chưa hề gặp bao giờ nhưng dường như là một bà cô nào đó.

Cái tiểu sành (tsubo) đựng cốt th́ đă đầy những xương chân, xương tay, xương đầu đặt lăn lóc bên nhau.

Ḷ thiêu xác chỉ là một cái hầm dài được đào sâu vào trong, không mái che lẫn hàng rào. Có một mùi hăng nồng như khi người ta đốt rác.

-Nào, chúng ḿnh ra đằng mộ đi. Ở đây hôi hám mà nắng lại vàng thế này!

Đầu óc quay ṃng ṃng, lại c̣n lo nỗi máu cam đang chực trào ra, nên tôi mới bảo họ như thế.

Quay đầu nh́n, tôi thấy một anh làm công đang bê cái tiểu đựng cốt đi theo. Ở chỗ ḷ thiêu, hăy c̣n nguyên đống tro và mấy manh chiếu mà hôm qua những người đến thắp nhang đă gập người ngồi xuống lễ ông tôi. Cả mấy cây cột bằng tre bọc giấy bạc vẫn c̣n được cắm nguyên xi ở chỗ cũ.

Theo lời người ta th́ đêm qua vào giờ thiên hạ đến phúng viếng (tsuuya) th́ ông tôi đă hóa thân thành một quả cầu lửa màu xanh, vụt lên khỏi nóc đền Thần đạo để bay trên những khu cư trú của cái nhà thương dành cho con bệnh mắc bệnh truyền nhiễm rồi phả một mùi xú uế ra khắp làng. Trên con đường đến khu mộ, tôi lại chợt nhớ ra những tin đồn nhăm nhí kiểu đó.

Mộ địa của gia đ́nh tôi nằm ở một khu riêng biệt ngoài nghĩa trang người làng. Ḷ thiêu th́ nằm ở một góc nghĩa trang của làng. Tôi đă tới được khu mộ gia đ́nh nơi có những tháp đá (sekitô) nằm cạnh bên nhau.

Đối với tôi th́ họ muốn thế nào cũng được, giờ tôi chỉ muốn nằm lăn ra đấy và hít thở lấy bầu trời xanh.

Người ta đă đặt xuống đất một đặt cái ấm lớn (yakan) bằng đồng trong đó có nước vừa múc dưới thung lũng lên.

-Cụ nhà ḿnh có để lại di chúc là phải mai táng cụ dưới cái tháp đá của cụ tổ xưa nhất hạng đấy.

Bà già thường đến giúp việc nhà nói như thế. Bà hết sức nghiêm trang khi nhắc lại rằng đó là lời ông tôi dặn ḍ trước khi chết.

Hai cậu con trai của bà vượt qua khỏi mấy người tá điền đang đứng đằng trước, tiến ra và bật gốc cái tháp đá xưa cũ nằm ở nơi cao nhất rồi đào đất lên. Cái lỗ ấy có vẻ khá sâu v́ tôi nghe tiếng cái tiểu như vừa rơi xuống tận dưới đáy.

Tôi nghĩ chết đi c̣n ǵ nữa đâu mà lại muốn đưa thỏi đá vôi kia về nằm chung với tổ tiên. Cuộc đời kia rồi cũng sẽ rơi vào quên lăng.

Cái tháp đă được dựng vào lại chỗ cũ.

-Nào, cậu chào ông mà về!

Bà già tưới nước dào dạt lên cái tháp đá nhỏ.

Mặc dầu họ có đốt nhang như v́ nắng quá gắt nên không thấy bóng khói. Hoa th́ héo rủ.

Cả bọn nhắm mắt chắp tay.

Tôi ngắm nghía khuôn mặt vàng vọt của mọi người và thấy đầu óc lại choáng váng.

Họ đang nói chuyện ông tôi, lúc sinh tiền và lúc chết.

Như bị bật tung bởi ḷ xo, tôi hươi cánh tay phải lên và phất mạnh. Tôi nghe tiếng những mẩu xương đập vào nhau lách cách. Trong tay tôi là cái hộp đựng cốt bé hơn cả.

“Cụ chủ nhà ḿnh thật đáng thương. Cả đời chỉ sống v́ gia đ́nh, làng nước. Cho nên người làng sẽ nhớ măi về cụ”.Trên đường về, người ta cứ bàn tán như thế. Tôi muốn nói với họ hăy để ông tôi yên. Người đang buồn chắc chỉ có mỗi ḿnh tôi. Tuy họ tỏ ra lo lắng cho tương lai của tôi nhưng tôi nghĩ sự đồng t́nh của những người trong gia đ́nh làm ǵ mà chẳng pha lẫn một chút tọc mạch.

Một quả đào rơi đánh độp và lăn lông lốc tới bên chân tôi. Con đường từ khu mộ trở về phải đi quanh dưới chân một ngọn đồi trồng đào.

* * *

Những điều tôi viết ra vào năm 18 tuổi là ghi lại những chuyện xảy ra hồi tôi 16 (tức nămTaishô thứ 5, 1916). Nay th́ tôi lấy ra đọc và chỉnh lư lại. Việc tôi chép lại những ǵ viết ra hồi 18 tuổi ở cái tuổi 51 như thế này là bởi v́ nó có đem đến cho tôi một ít hứng thú. Ít nhất tôi cảm thấy ḿnh vẫn tiếp tục sống.

Ông tôi mất nhằm ngày 24 tháng 5 thế nhưng đoản thiên “Nhặt Cốt” này th́ ghi là vào tháng 7. Đủ biết là ở đây tôi có thêm bớt đôi chút.

Tháng 6/ 2019

(Trích Tập 6 Truyện ngắn trong ḷng bàn tay)

(1) Bonbon: cậu ấm, cậu chủ (phương ngữ vùng Ôsaka).

(2) Hanaji (máu cam): người Nhật cho rằng họ chảy máu cam khi có xúc động mạnh về tâm lư.

(3) Nodo-botoke: xương yết hầu, theo phong tục dân gian, nó vốn là phần tượng trưng của toàn bộ hài cốt của người chết (hotoke).

 

 

 


* Nguyễn Nam Trân :

Một trong những bút hiệu của Đào Hữu Dũng, sinh năm 1945 gần Đà Lạt. Nguyên quán Hương Sơn, Hà Tĩnh. Theo học Chu Văn An (1960~1963) và Đại Học Sư Phạm Sài G̣n trước khi đến Nhật năm 1965. Tốt nghiệp Đại Học Đông Kinh (University of Tokyo) và Đại Học Paris (Pantheon-Sorbonne). Tiến sĩ khoa học truyền thông. Giáo sư đại học. Hiện sống ở Tokyo và Paris. E-mail: dhdungjp@yahoo.com

.........................

® "Khi phát hành lại bài viết của trang này cần phải có sự đồng ư của tác giả (dhdungjp@yahoo.com)
và ghi rơ nguồn lấy từ www.erct.com